Raddir kennara í stafrænni byltingu: Viðhorf, notkun og þarfir vegna innleið ingar gervigreindar í Háskóla Íslands

Abstract

Greinin fjallar um viðhorf, notkun og þarfir kennara við Háskóla Íslands varðandi innleiðingu gervigreindar í kennslu. Markmið rannsóknarinnar var að varpa ljósi á hvernig kennarar nýta gervigreind í starfi sínu, hvaða viðhorf þeir hafa til tækninnar og hvaða stuðning þeir telja nauðsynlegan til að nýta hana á ábyrgan og árangursríkan hátt. Rannsóknin byggir á stafrænnri spurningakönnun sem send var til 2003 kennara við Háskóla Íslands í júní 2025. Alls bárust 444 svör en 339 svör voru notuð í greiningu, sem samsvarar 17% svarhlutfalli. Megindleg gögn voru greind með lýsandi tölfræði en eigindleg svör með þemagreiningu.

Niðurstöður sýndu að kennarar notuð gervigreind fyrst og fremst sem stuðningstæki í undirbúningi kennslu, til dæmis til hugmyndavinnu, þróunar verkefna og gerðar prófspurninga. ChatGPT reyndist langalgengasta verkfærið. Þrátt fyrir tiltölulega takmarkaða notkun í kennslustundum voru viðhorf kennara almennt jákvæð, þó einkenndust þau af varfærinni bjartsýni. Kennarar höfðu þó verulegar áhyggjur, meðal annars af óábyrgri notkun nemenda, gæðum svara gervigreindar, siðferðilegum álitaefnum og persónuvernd.

Í opnum svörum kom fram skýrt ákall eftir auknum stuðningi frá háskólanum. Kennarar kölluðu sérstaklega eftir markvissri fræðslu og þjálfun, betra aðgengi að öruggum gervigreindarverkfærum og skýrari stefnu og leiðbeiningum um notkun tækninnar í kennslu. Niðurstöðurnar benda til þess að stærstu hindranirnar við innleiðingu gervigreindar í háskólakennslu séu ekki tæknilegar heldur tengist þær óvissu, skorti á þekkingu og takmörkuðum stofnanalegum stuðningi.

Greinin leggur til að háskólar þrói heildstæða stefnu sem byggir á þremur meginstoðum: skýrum viðmiðum um notkun gervigreindar, markvissri starfsþróun kennara og öruggum innviðum og aðgengi að viðurkenndum verkfærum. Með slíkri nálgun geta háskólar nýtt tækifæri gervigreindar án þess að skerða akademísk gildi eða gæði náms og kennslu.